Kırgız Türkçesinde sayılar: 1'den 1000'e telaffuzuyla
Kırgızca saymayı öğrenmek Türkçe konuşana neredeyse bedava: yirmi kadar kelimeyle bine kadar her sayıyı söylersiniz ve kelimelerin çoğu kulağınıza zaten tanıdık gelir — bir, eki, üç, tört, beş... İşte bütün sistem, telaffuz ipuçlarıyla.
Birlikler: 1'den 10'a
İlk on sayı: бир bir (1), эки eki (2), үч üç (3), төрт tört (4), беш beş (5), алты altı (6), жети ceti (7), сегиз segiz (8), тогуз toguz (9), он on (10). Sıfır — нөл nöl.
Benzerlik gözünüzden kaçmamıştır: bir, üç, tört, beş, altı, on — Türkçeyle hemen hemen aynı. En düzenli ses denkliği de burada: Türkçedeki y- başlangıcı Kırgızcada c- olur (yedi → жети, yüz → жүз). Hepsinin sesli hâli konuşma kılavuzunun Sayılar bölümünde.
11'den 19'a: aynen Türkçedeki gibi
Sistem Türkçeyle birebir: 11 — он бир (on bir), 12 — он эки, 15 — он беш, 19 — он тогуз. Büyükten küçüğe doğru dizersiniz, rakamla yazıldığı gibi.
Yani burada öğrenilecek yeni bir şey yok: birlikleri ve «on»u bilen, on dokuza kadar saymayı da biliyor demektir.
Onluklar: ezberlenecek tek liste
Ayrı kelime olarak öğrenilecek tek küme onluklardır: жыйырма cıyırma (20), отуз otuz (30), кырк kırk (40), элүү elüü (50), алтымыш altımış (60), жетимиш cetimiş (70), сексен seksen (80), токсон tokson (90).
Otuz, kırk, seksen — Türkçeyle örtüşüyor; yirmi ise жыйырма biçiminde karşınıza çıkar. Ünlü uyumu Türkçedeki gibi işler: cetimiş, elüü ince sıradan; tokson, otuz kalın sıradan.
Bileşik sayılar, yüzlükler ve bin
Gerisi saf aritmetik: 21 — жыйырма бир, 47 — кырк жети, 99 — токсон тогуз. Yüz — жүз cüz, iki yüz — эки жүз, beş yüz — беш жүз. Bin — миң ming, iki bin — эки миң.
Uzun bir sayı kuralım: 385 — үч жүз сексен беш, kelimesi kelimesine «üç yüz seksen beş». 1999 — миң тогуз жүз токсон тогуз. Türkçe kurduğunuz gibi kurarsınız — sadece kelimeler Kırgızca.
Telaffuz: üç ipucu
Birincisi: vurgu hemen her zaman son hecededir — cıyırmA, altımIş, segİz. İkincisi: элүү sözcüğündeki çift үү uzun ünlüdür ve gerçekten uzun okunur; ünlü uzunluğu Kırgızcada anlam ayırt eder. Üçüncüsü: yazıldığı gibi okuyun — vurgusuz ünlüler Rusçadaki gibi zayıflamaz.
Sesleri oturtmanın en hızlı yolu dinleyip tekrarlamak: sayılar konuşma kılavuzunda ana dili konuşurunun sesiyle kayıtlı; kurs sisteminde ise her sayı, zamanı gelince kendiliğinden karşınıza çıkan bir tekrar kartıdır.
Sayılar ilk nerede lazım olur?
Pazar ve taksi fiyatları, telefon numaraları, saat, yaş — Bişkek'te sayılar ilk günün kelime dağarcığıdır. «Канча?» («kaça / ne kadar?») diye sorun; cevap, hesap makinesine uzanmadan anlayacağınız bir sayı olarak gelir. Sayının yanındaki bilinmeyen kelimeyi de Türkçe–Kırgızca çeviride anında bulursunuz.
Ne kadar hazır olduğunuzu beş dakikada görün: ücretsiz seviye testi — sayıların kalıcı olmasını istiyorsanız demo dersle başlayın.
Sesli hızlı bir kopya kâğıdı: Kırgızca 1'den 10'a sayılar — her kelimeyi ayrı ayrı dinleyebilirsiniz.
Kaynaklar
- Ager S. (2025). Kyrgyz language and alphabets. Omniglot. www.omniglot.com/writing/kirghiz.htm
- Stern N.Z., Washington J.N. (2019). A Phonetic Study of Length and Duration in Kyrgyz Vowels. Proc. of the Workshop on Turkic and Languages in Contact with Turkic, 4, 119–131. works.swarthmore.edu/fac-linguistics/256/
- Center for Languages of the Central Asian Region (2025). Kyrgyz: Language Portal. Indiana University Bloomington (CeLCAR). celcar.indiana.edu/materials/language-portal/kyrgyz.html
İlgili yazılar
Kırgızca seyahat ifadeleri: selamdan pazarlığa
Kırgızistan seyahati için 40 temel Kırgızca ifade: selamlaşma, tanışma, ulaşım, pazar, kafe ve konukseverlik — her biri ana dili konuşurunun sesiyle.
Kırgız alfabesi: bir akşamda 36 harf ve üç özel ses
Kırgız Kiril alfabesi, tanıdık 33 harf artı ң, ө ve ү demek: ilk günden Kırgızca okumaya nasıl başlanır, üç özel ses nasıl oturtulur, anlatıyoruz.